maandag 16 juli 2018

Java Rondreis, 7 van 11 Batik


Batik.
"Batik is als het leven" zei de vader van een Indonesische voormalig profvoetballer. Vol trots liet hij mij de studio zien waar ze de voetbalwedstrijden volgen, een groot wit doek, een oude beamer, een bamboe afdakje en centraal een oude kalender met zijn zoon. Zijn zoon speelde ooit voor het Indonesisch nationaal elftal. "Nu niet meer?" vraag ik, nee, hij heeft nu een batik werkplaats. En daar zijn we nu!

Trea en Dieneke gaan leren hoe het is om in de werkplaats te zijn en eventueel zelf iets te maken. De werkplaats, dat is vier krukjes, bamboestokken en een vuurtje waarop de was op temperatuur gehouden wordt. Vier vrouwen maken de meest kunstige werken met patronen die ik zonder bril niet eens kan onderscheiden, zo fijn.
Dan moeten de meiden zelf aan de slag en we beginnen bij nul. Geen voorgedrukte ontwerpjes, nee, jullie willen zelf iets maken, dan moet je ook zelf iets ontwerpen. Dat gaat prima hoor met mijn creatieve vrouwen, Trea ontwerpt een uil en Dieneke, Dikkie Dik achter een bamboe stam. Het figuur uitzetten op het doek, en dan oefenen op een proefdoek met de hete was.
Dit neemt nogal wat tijd in beslag. Het is heel moeilijk om met een stokje met een klein rietje te tekenen en voordat de oud-voetballer tevreden is en ze op het echte doek mogen werken zijn we een uurtje verder. Maar dan kunnen ze ook, min of meer tekenen met was.
Trea vraagt tussen door om een lapje en de oude baas snapt haar meteen, lapje is hier ook lapje en hij geeft haar een lapje voor de druppels uit het tuitje.
De meiden, ze balen als er bij het echte ontwerp regelmatig een druppel was valt uit het rietje op het doek. De oude man zegt dat je de druppel weer moet gebruiken in je ontwerp. Hij zegt tegen mij dat een batik-werk als het leven is, je kunt van alles plannen en willen, maar er komt altijd iets op je pad, iets onverwachts. Je moet dit juist gebruiken in het leven. Laat dat onverwachte niet liggen maak het onderdeel van je batik-doek of van je leven. Het wordt er alleen maar mooier van!

Ook de professionele batik-dames hebben wel eens heel af en toe een wasdruppel en hij laat het mij zien hoe kunstig ze dit weer verwekt hebben.
De werken worden gekleurd en gewassen, de oude baas laat mij nog de planten, het hout en de materialen zien waarmee ze kleuren. Na veel kleuren, wassen en drogen, krijgen ze hun eigen ontworpen en gemaakte batik-doeken mee. Als ze willen mogen Trea en Dieneke blijven werken in de werkplaats, maar ze moeten nog wel eerst drie jaar in opleiding voordat ze aan de echte doeken mogen. Ze besluiten toch maar weer met mij mee te gaan.

Ik loop door het dorp, zit op de trap voor het huis en geniet van het dorp wat aan mij voorbijtrekt. Voor mij zijn het stuk voor stuk zijn het allemaal druppels hete was. Het is een klein dorpje ieder met zijn bezigheden allemaal komen ze even gedag zeggen, Belanda, orang belanda? En dan volgen er zinnen die ik niet versta, het kan van alles zijn, het is meestal grappig aan hun schaterlach te horen en te zien. Ik antwoord dan maar met sama sama.
En lachend schudden wij elkaar de hand.